NVK - Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie
[
Laatste/eerstkomende
studiedag
] [ Programma’s
eerdere studiedagen (sedert 1984)
]
Studiedagen sedert 1984 door de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie
georganiseerd
> Indische
kartografie (Amsterdam) (5-11-2003)
> Kaarten van Amsterdam 1866-2000 (Amsterdam) (25-10-2002)
> VOC en kartografie (Amsterdam) (31-05-2002)
> Oude kaarten nieuwe technieken (Den Haag) (22-05-2002)
> De Franse kaarten van Drenthe en de noordelijke kust
(1811-1813) (Assen) (17-11-2001)
> Het kaartboek geopend (Delft) (03-04-2001)
> Strijd om de ruimte in kaart (Amsterdam) (15-12-2000)
> Kartografie en Kunst (Utrecht) (16-06-2000)
> De Kartografie van Rotterdam en de eerste Nederlandse
reizen overzee (Rotterdam) (12-11-1999)
> NVK/DGfK-congres;
Kartografie zonder grenzen (Maastricht) (17/20-05-1999
> De wereld in kaart: Abraham Ortelius (1527-1598) en de
eerste atlas (Antwerpen) (11-12-1998)
> Abraham Ortelius (1527-1598) (Amsterdam) (19-06-1998)
> De kartografie van Gelderland (Arnhem) (14-11-1997)
> Stadskartografie (Gemeentearchief Leiden, Leiden)
(11-04-1997)
> De Nederlandse kartografische bijdrage aan het wereldbeeld
(Den Haag) (25-10-1996)
> De kartografie van Brabant (Den Bosch) (03-05-1996)
> NVK-congres 1996: Communicatie, glamour of efficiency
(Helvoirt) (17/19-04-1996)
> Capita selecta binnen het vakgebied van de geschiedenis
van de kartografie (Utrecht) (24-11-1995)
> Kaarten in het Rijksarchief Noord-Holland (Haarlem)
(12-05-1995)
> Inde Witte Pascaert (Amsterdam) (04-11-1994)
> Mercator (Sint-Niclaas/Rupelmonde) (10-06-1994)
> NVK-congres: Kartografie in het GIS-tijdperk (Rolduc)
(24/26-11-1993)
> Verborgen kaarten: kaarten in boeken en pamfletten 1500-1800
(Den Haag) (12-11-1993)
> De vervaardiging van grootschalige, grootstedelijke kaarten
& Wetenswaardigheden betreffende het uitgevershuis Blaeu (Amsterdam) (03-04-1993)
> (Geen studiedag in 1992)
> Kaartproductie en -distributie van de 16e tot en
met de 18e eeuw (Amsterdam) (05-10-1991)
> De geschiedenis van de topografische kartering in Nederland
(Den Haag) (23 juni 1990)
> XIIIth International Conference on the History of Cartography
(Amsterdam) (25-06/01-07-1989)
> De Gelderse Vallei: geschiedenis en kartografie (Rhenen)
(04-06-1988)
> Aspecten van de kartografie van Holland (Haarlem)
(21-11-1987)
> De oude kartografie van de provincie Gelderland (Nijmegen)
(26-04-1986)
> De Nederlandse polder-, waterschaps- en rivierkartografie
(Leiden) (26-10-1985)
> Lucas Jansz. Waghenaar van Enkhuizen (Enkhuizen)
(15-09-1984)
Indische
Kartografie (Amsterdam) - 5 november 2003
Op vrijdag
5 november 2003 hield de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie
(WGK) een studiedag in het Koninklijk
Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam. De dag wordt georganiseerd
in nauwe samenwerking met het Koninklijk
Aardrijkskundig Genootschap en de Bibliotheek van het Koninklijk
Instituut voor de Tropen.
De aanleiding voor deze dag was het verschijnen van de Grote Atlas van
Tropisch Nederland bij uitgeverij Asia Maior. Na de lezingen
zal de tentoonstelling
In kaart gebracht met kapmes en Kompas: expedities en het KNAG bezocht
worden. Los hiervan was er ook een speciale eendaagse kaartenexpositie te
bekijken, waar kaarten uit de collectie van het KIT waren te zien.
Programma:
De dag wordt gehouden
in het Koninklijk Instituut voor de Tropen,
Mauritskade 63, 1092 AD Amsterdam. U kunt zich aanmelden voor de dag via
de site van het Koninklijk Aardrijkskundig Genootschap (www.knag.nl).
Deelnemers krijgen voor aanvang van het symposium een bevestiging en een
definitief programma toegezonden waarin tevens informatie m.b.t de bereikbaarheid
wordt geboden.
De lezingen zullen worden gepubliceerd in de logische opvolger van de NVK-publicatiereeks:
de GIN-publicatiereeks.
Contactpersoon:
Marc Hameleers is namens de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie
contactpersoon, e-mailadres mhameleers@gaaweb.nl.
begin
Na de lezingen werd
er een bezoek gebracht aan de tentoonstelling Kaarten van Amsterdam 1866-2000
die in het Gemeentearchief Amsterdam gehouden werd. Vervolgens maakten de
studiedagbezoekers een rondvaart door de Amsterdamse grachten, waarna zij
ontscheept werden nabij het Rijksmuseum waar zij de tentoonstelling De
Nederlandse ontmoeting met Azië bezochten.
Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam / Cornelis van
Eesteren - 1935
Na afloop werd de Caert-Thresoorprijs
2001 uitgereikt aan Paula van Gestel voor haar artikel Nederlandse historische
kartofilatelie, gepubliceerd in Caert-Thresoor 20(2001)2, p.
29-40.
De lezingen van de studiedag zijn gepubliceerd: Publicaties van de Werkgroep
voor de Geschiedenis van de Kartografie en NVK-publicatiereeks,
nr. 33.
begin
Na de lezingen werden,
met behulp van een beamer, een vijftigtal hoogtepunten uit de kartografische
collectie van de Koninklijke Bibliotheek getoond. Aansluitend werd door
Professor Günter Schilder de Caert-Thresoorprijs 2002 uitgereikt aan Joost
Augusteijn voor zijn artikel Les délices des Pays-Bas, gepubliceerd
in Caert-Thresoor 21(2001)4, p. 97-104.
begin
De WGK is bijzonder
verheugd dat zij hiervoor aan kan sluiten bij een middag, die in het teken
van de geschiedenis van de kartografie staat en waarvoor het initiatief
in handen is van de Drentse Historische Vereniging (DHV) in Assen. De DHV
viert dan haar vierde lustrum. Ter gelegenheid hiervan wordt een facsimile
uitgegeven met de titel De Franse Kaarten van Drenthe en de Noordelijke
Kust (1811-1813). De originelen hiervan worden bewaard in de Franse militaire
archieven te Vincennes.
Twee van de drie gepresenteerde lezingen (Rob Braam en H.J. Versfelt) zijn
gepubliceerd in: Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de
Kartografie, nr. … en NVK-publicatiereeks,
nr. 33.
![]()
Fragment van een Franse kaart. Te zien is Assen. Westelijk liggen veengebieden (Foto: H.J. Versfelt)
Op het eind van de
studiedag werd de Caert-Thresoorprijs 2000 uitgereikt door Prof.Dr. G. Schilder.
De gelukkige winnaar was R.H. van Gent voor zijn artikel "De Hemelatlas
van Andreas Cellarius: het meesterwerk van een vergeten Hollandse kosmograaf"
Na afloop werd een bezoek gebracht aan de tentoonstelling van Delftse kaartboeken
in het Gemeentearchief van Delft. De tentoonstelling is samengesteld door
S. Schillemans.
De lezingen zijn gepubliceerd in: Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis
van de Kartografie, nr. … en NVK-publicatiereeks,
nr. 32.
![]()
Een Stuck lant (...) leggende inde Woghmeer aende suytzyde vande dyck / Albert Jansen van Dam. - Kaartboek van het Burgerweeshuis van Hoorn (Hoorn, Archiefdienst Westfriese Gemeenten).
Na afloop werd een bezoek gebracht aan de tentoonstelling De Strijd om de
Ruimte in de Universiteitsbibliotheek Amsterdam. Hier werden ook demonstraties
van interactieve computerpresentaties gegeven door Dr. Rinus Deurloo en
Drs. Kim Bierhoff.
Bij de tentoonstelling is een catalogus verschenen onder redactie van Jan
W.H. Werner en Guus J. Borger (88 blz., 59 afb., deels in kleur, ISBN 90
6125 104 4, f 32,50). Drie van de zes gepresenteerde lezingen (Ferjan Ormeling,
Hans Knippenberg en Gerard van de Ven) zijn gepubliceerd : Publicaties van
de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. … en NVK-publicatiereeks,
nr. 33 .
![]()
Foto: UB Amsterdam
Bezoek aan de (kaart)collectie van de Atlas van Stolk en de tentoonstelling
Om den geheel Wereldkloot naar de oost door de Straet van Magelhaen
in het Maritiem Museum Rotterdam.
De lezingen zijn gepubliceerd in: Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis
van de Kartografie, nr. … en NVK-publicatiereeks,
nr. 31.
Tijdens
dit kartografiecongres, dat werd georganiseerd door de NVK en de DGfK (Deutsche
Gesellschaft für Kartographie), werd op 18 mei een speciale sessie gehouden
die door de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie georganiseerd
werd.De
betrokkenheid van de werkgroep bij dit congres was de reden dat en in het
voorjaar van 1999 geen aparte studiedag gehouden werd. Tijdens deze sessie
werden vier lezingen gehouden. De titels van de presentaties die door de Nederlandse
werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie ingebracht werden waren:
Bezoek aan de tentoonstelling
De wereld in kaart: Abraham Ortelius (1527-1598) en de eerste atlas in het
Plantijn-Moretusmuseum.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties
van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 7, en
NVK-publicatiereeks,
nr. 27)

Foto: Penning met beeltenis
van Ortelius, 1575
Bezoek aan de tentoonstelling:
Abraham Ortelius (1527-1598), aartsvader van onze atlas in de Universiteitsbibliotheek
Amsterdam.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties
van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 7, en
NVK-publicatiereeks,
nr. 27)
begin
Hierna werden de depots
van het Rijksarchief Gelderland en de kaartcollectie van de Provinciale
Historisch-Topografische Atlas van het Arnhems Historisch Museum (in beheer
bij het voormalige Burgerweeshuis) bekeken. Daarna werd deel 8 in de reeks
Historische Stadsplattegronden over de Kaarten van Veluwse steden
in het stadhuis van Arnhem aan burgemeester P. Scholten overhandigd.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties
van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 6, en
NVK-publicatiereeks,
nr. 25)
begin

Bezoek aan de tentoonstelling: Vier eeuwen Nederlandse ontdekkingen en reisverslagen
in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties
van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 5, en
NVK-publicatiereeks,
nr. 22)
begin
Kaart van Bergen op Zoom ter plaatse getekend door een Frans ingenieur,
uitgegeven door R. & I. Ottens, vermoedelijk tussen 1747 en 1765 (foto:
UB Amsterdam)
Hierna werd een
rondleiding gehouden door het Rijksarchief Noord-Brabant en werd een wandeling
gemaakt over de vestingwallen van de citadel waarop het Rijksarchief is
gelegen.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties
van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 5, en
NVK-publicatiereeks,
nr. 22)
begin
Tijdens dit NVK-congres
werd een vijftiental lezingen gepresenteerd. De bovengenoemde twee waren
bijdragen die via de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie gehouden
werden.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie NVK-publicatiereeks,
nr. 19)
begin
Na afloop werd een bezoek gebracht aan een eendaagse historisch-kartografische expositie van bijzondere kaarten en atlassen die beheerd worden in de Kaartenzaal van de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen van de Universiteit Utrecht.
De lezingen zijn gepubliceerd (zie: Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 2, en NVK-publicatiereeks, nr. 18).
begin
Na afloop werd een rondleiding gehouden door het Rijksarchief Noord-Holland.
begin
Bezoek aan de tentoonstelling: Inde Witte Pascaert in de Universiteitsbibliotheek Amsterdam.
Foto: UB Amsterdam
Hierna werd een bezoek
gebracht aan het museum te Sint-Niclaas waar een speciale Mercatortentoonstelling
ingericht was.
De dag werd georganiseerd ter herdenking van het feit dat Gerard Mercator
in 1594 (vierhonderd jaar eerder) overleed.

De zestien lezingen van dit congres zijn gepubliceerd in de NVK-publicatiereeks, nr. 11.

Afconterfeytinge der stadt Grave also die vanden Prins van
Parma belegert is met schansse en Bolwercken om der Stadt (...), 1585 (Petit:
434)
begin
Tijdens de studiedag
werden bezoeken gebracht aan de tentoonstellingen Vier eeuwen Amsterdamse
buurten in kaart (Gemeentearchief Amsterdam) en Uit de schatkamer
van Blaeu (Scheepvaartmuseum te Amsterdam).
begin
Vervolgens werd de hierboven
genoemde wandeling gemaakt.

Wandeling door de
binnenstad van Amsterdam met route langs lokaties waar kaartmakers en -uitgevers
woonden
Aansluitend werd een bezoek gebracht aan de bovengenoemde tentoonstelling.
De lezingen zijn gepubliceerd, zie: Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 2.
Na de lezingen werd een bezoek gebracht aan de tentoonstelling: Landkaarten van de Gelderse Vallei in het Streekmuseum Het Rondeel in Rhenen.

Fragment van de kaart van Holland van Christiaen sGrooten, met onder andere
de Gelderse Vallei, 1570-1580 (Bibl. National, Madrid)
begin
Na afloop werden de deelnemers aan de studiedag in de gelegenheid gesteld de befaamde Ottens-Atlas die in het Teylers Museum bewaard wordt te bezichtigen.
![]()
Foto: UB Amsterdam
Aansluiten een toelichting op de samenstelling en inhoud van een tentoonstelling over bovengenoemd onderwerp in het Gemeentearchief Nijmegen gehouden werd. Bezoek aan het Valkhof in Nijmegen.
Aansluitend hierop een toelichting op de totstandkoming en inhoud van de tentoonstelling die bekeken zal worden. Bezoek tentoonstelling in het Gemeenlandshuis van het Hoogheemraadschap van Rijnland.
De lezingen zijn gepubliceerd, zie Publicaties van de Werkgroep voor de Geschiedenis van de Kartografie, nr. 1.
Fragment van de Kaart van het Hoogheemraadschap van Delfland door Floris Balthasars, 3e staat (1623-1630)
Tijdens de studiedag werden twee tentoonstellingen bekeken: Enkhuizen in Kaart gehouden in het Stedelijk Waagmuseum en Lucas Jansz. Waghenaer, een simpel burgher ende stuerman ter zee in het Zuiderzeemuseum, beide in Enkhuizen.
Foto: Titelblad van: Lucas Jansz. Waghenaer van Enckhuizen. - Enkhuizen
(Uitgegeven door Vereniging van het Zuiderzeemuseum, 1984. 135 pag.)
laatste verandering 4/04/01 -- vragen of opmerkingen |